DeepSeek, ChatGPT'ye Nasıl Diz Çöktürdü?

DeepSeek'i artık duymayanınız yoktur. Ama bilmeyenler için olanları hızlıca bir özetleyeyim.

DeepSeek, Mayıs 2023'te kurulmuş Çinli bir yapay zeka şirketi.

Bunlar 20 Ocak 2025'te R1 diye bir yapay zeka modeli yayınladılar ve tüm dünyada adeta bir deprem etkisi yarattılar.

Çünkü bu yeni yapay zeka, OpenAI'in ChatGPT'si gibi milyarlarca dolar harcanarak değil, sadece 5.8 milyon dolar harcanarak geliştirilmişti.

Ama ona rağmen yapay zekaların performanslarını birbiriyle kıyaslamamızı sağlayan o benchmark testlerinde,

ChatGPT'nin en üst temel modeli olan O1 kadar yüksek skorlar alabiliyordu.

Hatta onu geçebiliyordu.

Daha çılgın ise şu, Amerika'nın Çin üzerindeki ambargosu nedeniyle DeepSeek gibi Çinli şirketlerin,

Nvidia gibi grafik kart üreticilerinin yapay zekaya özel geliştirdiği H100 gibi en üst düzey ekran kartlarını satın alması yasak.

Bunun önemini şuradan anlayın, OpenAI ChatGPT'yi geliştirebilmek için her biri 25 bin dolar civarında olan bu kartlardan 10 binlercesine ihtiyaç duydu.

DeepSeek ise söylenene göre bunlardan bir tane bile kullanmadan OpenAI'ı alt etmeyi başardı.

Tam bir Davut ve Calut hikayesi yani.

Sadece bu da değil, firma OpenAI'ın yaptığının aksine bu yeni R1 modelini tamamen açık kaynak olarak dünyaya duyurdu.

Yani OpenAI'ın modellerinin aksine bu modeli kendi bilgisayarınıza kurup istediğiniz gibi kodlarına erişip kullanabiliyorsunuz.

Ve hatta istediğiniz değişimleri yapabiliyorsunuz.

Bunun sembolik önemi yola açık kaynak bir yapay zeka vakfı olarak çıkan ama sonradan kapalı bir kutuya ve kar amacı güden bir şirkete dönüşen OpenAI'ın üstlendiği misyonu Çinli bir firmanın devralması.

DeepSeek, OpenAI gibi başarılı olabilmek için kapalı bir kutu olmaya gerek olmadığını gösterdi.

İşte bu modelin bir orman yangını gibi yayılması 27 Ocak'ta Amerikan borsasını salladı.

Bütün yapay zeka firmalarının kart sağlayıcısı dolayısıyla beyni konumunda olan Nvidia bir günde 600 milyar dolar kaybederek finans tarihinde görülmüş en büyük tek günlük düşüş rekorunu açık ara farkla kırdı ki önceki rekorda yine kendisine aitti.

Aynı gün Amerikan borsası toplamda bir küsur trilyon dolar değer kaybetti.

Bunun üzerine OpenAI ve genel olarak Amerikan yapay zeka oligarşisi olağanüstü bir kriz yönetimi havasına büründü.

OpenAI hemen DeepSeek'in kendi modellerini çalarak R1 modelini eğittiğini ve bunu ispatlayabilecek kanıtlara sahip olduklarını söyledi.

Bu, birazdan detaylarını göreceğimiz gibi epey komik bir iddia.

Çünkü OpenAI bugüne kadar geliştirdiği bütün modellerini New York Times gibi gazetelerden, dijitalleştirilmiş kitaplardan ve evrimağacı.org gibi sitelerden izinsiz ve ücretsiz olarak topladıkları yazılarla eğitti.

Bizim yazıp çizdiklerimiz olmasaydı ChatGPD'de var olamazdı. Öyle düşünün.

Hatta bu nedenle de şu anda çok sayıda telif davasıyla boğuşuyorlar. Onların nasıl sonuçlanacağını hep birlikte göreceğiz.

İşin daha trajikomik tarafı, 2023 yılında Hindistan'daki bir söyleşide bir yatırımcı, OpenAI CEO'su Sam Altman'a birkaç milyon doları olan küçük firmaların OpenAI gibi devlerle rekabet etme şansının olup olmadığını sorduğunda,

Altman hiç düşünmeden kesinlikle hiçbir şansları olmadığını söyleyerek adamın hevesini kursağında bırakmıştı.

Şimdi birkaç milyon doları olan küçük bir firmanın tokadını yiyorlar.

Bu deprem Amerika'da siyaset kanadını da hemen hareketlendirdi.

Amerikan Başkanı Donald Trump ilk başta Deep Seek'in bu başarısının iyi bir şey olduğunu,

bunun Amerikan şirketleri için bir uyanma çağrısı olduğunu söyleyerek,

tıpkı Sovyetlerin Sputnik uydusunu uzaya fırlatmasının uzay yarışını başlatması gibi,

Deep Seek'in de bir AI yarışını başlatacağını ima etti.

Ama tabii ki bu, Amerika'nın rekabeti ve kendisine yapılan meydan okumayı centilmence kabul edeceği anlamına gelmiyor.

Mızmızlanmalar da hemen başladı.

Trump'ın açıklamasıyla aynı gün, Beyaz Saray'ın yapay zeka ve kripto sorumlusu olan David Sachs,

DeepSeek'in Open AI'in sistemlerini izinsiz kullanarak distilasyon yöntemiyle modeli çaldığını gösteren güçlü kanıtlar olduğunu iddia etti.

Bunun ne demek olduğuna birazdan geleceğiz.

Hemen sonrasında Çinli firmaların ambargoyu Singapur üzerinden deldiği, o yolla Nvidia'nın H100 kartlarından milyarlarca dolar değerinde satın aldıkları iddia edildi.

Ondan kısa bir süre sonra da DeepSea kullanan Amerikan vatandaşlarının 1 milyon dolara varan para cezasıyla ve 20 yıla varan hapis cezasıyla,