106-Vadeli olarak mal satın aldığım kişi senetlerin tekini ödeme dediği halde geri istedi ne yapayım

Ben bir arkadaşımdan bir mal aldım madili olarak. Her ay belli bir miktar ödeme yapacağım. Senetleştik. Daha sonradan arkadaşım senetlerden birini ödeme istemiyorum dedi. Ben bir şey söylemedim. Ancak hesabımı buna göre yaptım ve borçlarımı bitirdim.

Bir daha alabilir miyim? Daha sonra arkadaşı? Senetlerden birini ödeme istemiyorum dedi.

Ödeme istemiyorum. Yani alacaklı olan kimse senetlerden birini düşürdü.

Evet düşürdü istemiyor. Ancak diyor hesabımı buna göre yaptım ve borçlarımı bitirdim. Arkadaşın bir ödemem daha kaldığını söyleyip bunu benden istedi. Ben de bunu düşürmüştün deyince sen o zaman için kabul edip senedi benden istememiştin diyerek alacağının olduğunu söylüyor. Ben vereceğim ancak dinen bunu benden geri isteme hakkı var mıdır? Bunu öğrenmek istiyorum demişler.

Yani mesele şu şekilde ikili bir şekilde tasvir edecek olursak siz satıcı olun, ben alıcı olayım.

Siz bana bir mal satıyorsunuz ve fiyatta da anlaşıyoruz.

Vadeli bir şekilde belli zamanlarda ödemeli olarak ben sizden bu malı alıyorum.

Belli bir zaman sonra diyorsunuz ki işte örneğin alacağınız 10 TL idi.

Bir bir alıyordunuz.

Bir TL'sini düşürdüm.

İstemiyorum.

9 TL bana öde dediniz.

Ben de sükut ettim.

Bir şey demedim.

Kabultü ifadesini kullanmadım.

Aradan zaman geçti.

İşte 9. senedimi de ödeyince ben borcumun bittiğini düşünürken siz dediniz ki bir tane daha kaldı.

Ben bunu sana 10'a satmıştım.

Ben de hissediyorum ki sen bunu düşünmüştün istemiyordun.

Ama siz de buna mukabil sen bunu kabul etmemiştin.

Kabul etseydin senedimi isterdin, yırtardın, atardın tarzında.

Bu bağlamda sizin müracaat etme hakkınız yani vazgeçme hakkınız var mıdır yok mudur?

Bunu bir hibe gibi mi değerlendireceğiz, iskat olarak mı değerlendirileceğiz şeklinde bir konu.

Aslında bu mesele fıkih olarak önemli.

Üzerine birçok hükmün bina edildiği ve bizim klasik metinlerimizde tartışılan bir konu.

Akit sonrasında yapılacak olan işlemler asr-ülak'te mülhak mıdır değil midir konusu.

Yani ne demek?

Akit ikili olarak tarafların anlaşmış olduğu bir rakamda alışverişi bitirmeleri.

Bayinin vermesi gereken nesne mebi, müşterinin vermesi gereken semen yani satın bedeli.

Daha sonradan müşteri satın bedelinde bir artışa gitse.

Yani ben bunu senden 10 TL'ye aldım ama ya bu mal çok kıymetli bir mal.