Yapay Zeka ve Doğal Zeka Üzerine Bir Sohbet | Prof. Dr. Cem Say (Boğaziçi Üniversitesi)

İlk ortaya çıktığında her şeyi çözecek.

Mesela en güzel örneklerinden bir tanesi doku mühendisliğidir mesela.

Doku mühendisliği ilk çıktığı zaman her şeyi çözecek, bütün hastalıklara tedavi olacak, kendi dokularımızı üreteceğiz vs. diye çıktı.

Ondan sonra ikinci aşamaya girdi.

Her teknolojinin ikinci aşaması hayal kırıklığıdır derler.

Burada da fark ediyoruz ki her şeyi çözebilecek bir teknoloji değil.

Keşfettiğimiz teknoloji ve çok ciddi aşılması gereken sıkıntılar var karşımızda.

Ama birçok teknolojide örneğin mesela nanoteknolojiye geçelim.

Nanoteknoloji de bu aşamalardan geçtikten sonra üçüncü bir aşaması var.

Gerçekleştirme aşaması.

Bu aşamada da o sorunlar aşılmaya başlandıkça hakikaten baştaki abartılma evresinin bir kısmının doğrulanmaya başladığını ve gerçekten en azından genel olarak değil ama özel bazı bölgelerinde lokal olarak doğru tespitlerde bulunduğumuzu anlıyoruz.

Benim yapay zeka, ben de bu arada bilmeyenler için benim araştırma konularımda yapay zekanın bir alt başlığı olan evrimsel algoritmalar, evrimsel hesaplama üzerine çalışıyorum ben de.

Benim yapay zeka tarihinden öğrendiğim, gördüğüm şey yapay zeka bu üç aşamayı da geçti.

Şimdi gerçekleştirme aşamasında çok büyük bir mutluluk içerisinde ilerliyor.

Çok büyük başarılar içerisinde.

Bu tarihte önemli olan sizin için şeyler var mı?

Birazcık böyle yapay zekanın tarihinden hani bu sırf bu perspektiften değil ama

yani ne oldu yapay zekanın tarihinde?

Çok kısaca biraz bahsedebilir misiniz?

Tabii aslında demin de çok iyi bölümleri ayırdım. Ben de demin hikayeyi anlatmaya başlamışım meğerse.

Gerçekten başlangıçta o şekilde yani biz bu problemleri takır takır ezer geçeriz.

Çünkü sonuçta insanlar da bir tür makine değil mi? Onların da kafasında bir tür bilgisayar değil mi?

Yani şu anda yapay zeka fikrinin temel çekirdeği bu.

Bu insan denen yumuşak robotlar kafalarındaki ıslak bilgisayarla bu işi yapabiliyorsa biz de biraz daha sert ve kuru bir bilgisayarla neden aynı şeyi yapamayalım?

Ve başlangıçta bu hızla gitmişler. Sonra özellikle insanların kolaylıkla yaptığı bir takım şeyleri bilgisayara yaptırmanın o kadar da kolay olmadığını görmüşler.

Çünkü en baştaki yapay zeka geliştirme metodolojisi bir işin nasıl yapıldığını insanın tümüyle anlayıp ondan sonra da adım adım bilgisayar programı şeklinde onu kodlamasını gerektiriyormuş.

Mesela satranç için bu yapılabilir.

Çünkü satrancın nasıl oynandığını biz gayet iyi biliyoruz.

Bütün hamlelerin kurallarını biliyoruz.

Aslında yeterli zamanımız varsa bilmem kaç hamle ileriye kadar bütün olasılıkları üretip ondan sonra en iyi gibi görünen tarafa yönlendirecek şekilde hamle seçmeyi biliyoruz.

Yani satranç için bu dediğim şekilde bir program yazılabiliyor.

Ama mesela görme için yani kameradan gelen binlerce noktadan oluşan bir resim mesela bilgisayara veriliyor.

Onun için de işte Çağrı'yı tanı. Bu resimde Çağrı varsa Çağrı, Melaba Çağrı yaz.

Yoksa Allah Allah Çağrı burada olacaktır, nereye gitti yaz.

Böyle bir işi yapan bir program için.

Mesela ben şimdi seni gördüğümde Şakti'yi tanıyorum ama bunu tam olarak hangi adımlardan geçerek yaptığımı bilmiyorum.

O yüzden o şekilde bunu programlamak mümkün değil.

O yüzden bazı insanlara kolay gelen işleri bilgisayara yaptırmanın o kadar kolay olmadığı ortaya çıkmış.

Doğal dil enteresan bir şekilde bunlardan biri.

Özellikle biz birisiyle konuşurken sadece karşıdakinin söylediği cümle ve benim söylediğim cümle üzerinden konuşmuyoruz.

Aslında ikimizin de karşısındakinin bildiğini varsaydığı binlerce milyonlarca bilgi kırıntısından oluşan bir temel üzerinde konuşuyoruz.

O yüzden bilgisayara sadece bir cümleye kelimelerini bölüp anlamını çıkarttırmak değil yani doğal dilde onu konuşturmanın zor olanı.

Bütün o dünya bilgisini milyonlarca cümleden olmuş ona dünya bilgisini de ona verdik.

Böyle böyle zorluklar olduğu anlaşıldığından.

İşte başta da biraz demin dediğimiz gibi gazı fazla verdiklerinden Amerikan Sayınma Bakanlığı da ya bu adamlar palavracı galiba diyerek fonları kestiğinden.

yapay zeka kışı, AI Winter dedikleri tarihte yapay zeka araştırmalarının fonlarının ciddi şekilde kesildiği bir dönem yaşanmış.

Ama sonra da sinir ağları sayesinde tekrardan işler yoluna girdi diyebiliriz.

Çünkü demin dediğim türden görüntü tanıma, ses tanıma tipi şeyleri artık bilgisayarlara adım adım nasıl yapmaları, bu işin nasıl yapılacağını söylemeyi bilmiyoruz ama onlara örnekler üzerinden bir takım kavramları öğretmeyi öğrendik.

Yani binlerce resim gösteriyoruz bilgisayara, hepsini de etiketliyoruz.

Bunun için de çağrı var, bunun için de çağrı yok, bunun için de hiç adam yok zaten bu bir ağaç resmi falan diye etiketliyoruz.