Ekrem Demirli, Kuşeyri Okumaları, 35. Seminer

Dolayısıyla şimdi bir insan mesela heva ve hevesi reddettiğinde veya reddetmek istediğinde aslında korkularını aşmış olması gerekiyor.

Yani bu la ilahe kelimesi aslında korkunun ortaya çıkartmış olduğu bağımlılıkların reddi anlamına geliyor.

Çünkü aslında bizi yöneten şey her ne kadar İbn-i Arabi her korkunun temelinde kaybetmek istediğimiz bir şeye duyduğumuz sevgi vardır dese bile

aslında klasik dünyada bu yani daha doğrusu gazal öncesi tasavvufta bu tam olarak böyle değildir.

Yani gazayan öncesi tasavvuf her korkunun bir sevgiyi gizlediğini bilmiyordu.

Yani bunu böyle söylemiyordu.

En azından bilmiyordu da bilmiyordu değil mi?

Yani bilmiyordu evet dürüst konuşalım bilmiyordu.

Çünkü bunun olabilmesi için varlık ve yokluk hakkında bir metafizik karşılaştırmanın yapılmış olması gerekirdi.

Erken dönem tasavvuf eşyarı mantığı üzerinden bu karşılaştırmayı yapmadığı için korku da sevgi kadar gerçek bir şeydir orada.

ya da sevgi de korku kadar yanlış ve eksik bir şeydir o şey içerisinde.

Dolayısıyla şimdi müraccihin yani bizi yönlendiren sebebin bu bizim korku ve sevgi dediğimiz şeyin üzerinde bir şey olması lazım demek zorundadır.

Şey erken dönem tasavvuf.

Ama İbn-i Anayyab'da şey değiştiriyor yani varlığı şeyden önce gördüğü için, Adem'den önce gördüğü için ve asli gördüğü için orada pratikman değişiyor.

Onu bir tarafa bırakalım.

Şimdi biz buraya geriye dönersek aslında şöyle düşünmemiz lazım.

Davranışlarımızı yönlendiren şey heva ve heves.

Yani arzularımız değil aslında.

Arzularımız ve korkularımızdır.

Burada şimdi esas mücadele edilmesi gereken korkulardır.

Ve melamelik dediğimiz şey, melamet dediğimiz şey aslında korkularımıza meydan okumadır.

Yani korkuların ötesine geçmektir.

Çünkü biz şimdi mesela neden riyakarlık yaparız?

Yalnız kalmamak için.

Mesela biz diyoruz ki neden işte insanların beğenisini kazanmak isteriz?

İşte toplumsalaşmak için.

Yani toplum bizi reddetmesin diye değil mi?

Yani temel şeyimiz budur.

Çünkü yalnız kaldığımızda öleceğimizi düşünürüz ya da ona yakın bir şey olacağını düşünürüz.

Şimdi yalnız kalmanın halvetin bir ferdiyet olduğunu yani bir kemal biçimi olduğunu düşünebilirsek

yani bu meydan okuma yani nefsin insana bu meydan okuma ve bu korkutmasına karşı durarak

bunun arkasını görebilirsek o zaman melamilik bizi ihlasa taşımış olacak.

Yani dedik ki o zaman bize diyecek ki korkma yani insana yani sözü bu korkma yani la takaf yani korkma tamam mı sözü bu.

Dolayısıyla şimdi yani bizi yönlendiren sadece arzular değildir korkulardır bunu da asla unutmamak lazım.

Şimdi demek ki hürriyet meselesi korkularımızı ve taleplerimizi yani beklentilerimize hayır diyerek yani korkunun bizi yönetmesine hayır diyerek işte beklentinin bizi yönetmesine hayır diyerek dik durmak yani ferdiyete doğru yürümek demektir.

Yani bu çerçevenin böyle olması lazım.

Bu da bildiğimiz bir konudur değil mi?

Evet.

Estağfurullah bir tane estağfurullah.

Koskoca dersen bir estağfurullah.

Estağfurullah bir durum yok yani.

Hilal niye öyle estağfurullah çektim?

Adem dedi.

Evet.

Peki.

Şimdi bu yazı yazarken bu konu önemli.

Yani mesela heva ve korku denk midir değil midir?

Erken dönem.

Yani gazali öncesi tasavvufta biz bunu yazarken bunun denk olduğunu düşünmemiz lazım.

Ama Gazali sonrasında biz bunu yazarken, Gazali sonrası demeyelim de, çünkü Gazali'nin sonrası İbn Arabi demek değildir aslında.