TÜRK KÜLTÜRÜ VE MİTOLOJİSİ: Avrasya Kaya Resimlerinde [Konuk: Halil Can Akgün]

ehemmiyet arz ediyor. At bunlardan

bir tanesi. Tabii ki dağ keçisi.

Ve dağ keçisi mesela.

O benim dikkatimi çekmişti. Dağ keçisi, geyik.

Yani bu tarz

yünik hayvanlar hakkında neler söyleyebiliriz?

Hangi figürleri çok

belki kutsamışlar tabii. Onu da

tartışabiliriz yani. Bunlar kutsal

hayvanlar olduğu için mi çiziliyor? Tabii tabii.

Geyikler çoğunlukla hem atalarla

ilişkilendiriliyor hem de gök ile

ilişkilendiriliyor. Çünkü dağ keçisinde

de bu özellik var. Birazcık daha şöyle

bunlar soy hayvanları.

Ongun da olarak da mesela Ayşin ailesinin

dağ keçisidir mesela değil mi?

Geyik taşındaki toplulukların

aslında birazcık daha geyik ön planı çıkıyor.

Çünkü atalar geyiklerle temsil ediliyor.

Ama şu problem

da var. Bu hayvanlar dağlarda

yükseklerde yaşayan hayvandır.

Mesela bir dağ keçisini düşünün.

Düz dağa tırmanabiliyor

bu hayvan. Bunu bir insanın

gördüğünü de ne düşündüğünü hayal edelim.

Haliyle gökle ilişkilendiriyor.

Yine bir geyik.

Geyiği gördüğünüz zaman gök maral denilen

Yani o uzun boynuzlu özellikle bu Kanada geyikleri çok benzer o antik geyiklere.

Bu geyiği gördüğünüz zaman eğer sizden korkup kaçıyorsa 2-3 zıplayıp bir anda kırklara karışmış gibi adeta ortadan kayboluyor bu hayvanlar.

Haliyle insan şeyi düşünemiyor.

Hani bebeklere CE yaparsınız, yüzünüzü kapattığınız an onun için orada yoktursunuz ya.

O dönemde de aslında bir soyut düşünce gelişmeye başladıkça birazcık daha böyle düşünüyor insanlar.

Geyik buradaydı bir anda kayboldu nereye gitti yukarıya doğru gitti yukarıya bakıyor gök var hani o henüz perspektif meselesi gelişmiş ama bugünkü gibi değil şey bizden daha az şey biliyorlar aptal değiller orası ayrı bir mesele ama adam şey demiyor ya bu geyik dağın arkasına gitti demiyor göğe karıştı diye yorumlamaya çalışıyor.

Burada kimlik ön plana çıkıyor tabii. Hangi kimlik ön plana çıkıyor? Dağ keçisi besliyorlar mesela. Dağ keçisini kendisiyle özdeştirip o motifi çiziyor. Ama bir Moğol mesela atıyorum saçma sapan iki tane yandan uzayan boynuz çiziyor.

Sibirya'ya gidiyorsunuz dağ keçilerinin boynuzlarında şeritler olmaya başlıyor.

Tırtıklar olmaya başlıyor.

9, 12.

Sibirya'da 9 ve 12'dir mesela.

27 tırtığı olan, boynuzunda 27 tırtığı olan atıyorum boynuzlar mesela Maveron nehirde çiziliyor.

Daha büyük şeyler.

Haliyle burada bu dağ keçisinin aslında ayakları güdüyor.

Kafası güdüyor.

Ortada tırtıklar ve boynuzun uzayan kısmı kalıyor.

haliyle Kırgız aile tamgasına

dönüşüyor. Najer,

Nacher diye geçiyor mesela.

Bu asker olarak nököre