TÜRK KÜLTÜRÜ VE MİTOLOJİSİ: Avrasya Kaya Resimlerinde [Konuk: Halil Can Akgün]

biz milattan önce 2000'e kadar altı aylarda

görmüyoruz. Ya da

birazdan değineceğiz ona. Kısaca

şimdi söyleyeyim. Kurt başlı sancak taşıyan

süvari. 2 milattan

önce 2000'lere kadar, 1500

lira kadar altı aylarda yok.

Kurt var. Kurt var ama

kurt başlı sancak başka bir şey, kurt

başka bir şey. Hani bir hayvanı

kurt olarak çiziyorlar ama elinde

kök tüp bayrağı gibi

bir bayrak taşıyan bir süvari

çizimi yok M.Ö. 1000'e kadar.

Köktürkler var. Demek ki

burada işte bu

M.Ö. 2000'lerde oluşan

şey yapı. Yapıyı

birazcık da efsanelerle aslında desteklemek

gerekiyor. İşin

hurafe boyutunu da birazcık düşünmek gerekiyor.

Ne noktada? Şu noktada. Bizim

destanlarda, Oğuz Kağan destanında veya

kahramanlık destanlarında yay çeken

tüm ulusları tek çat altında

birleştirdim der mesela. Demek ki

buradaki bahsedilen bu kahramanlık destanları

çok daha eskiye gidebilir.

Tek bir figüre dahi olmayabilir bunlar.

Ama o alt aylarda toplanmayı biz görebiliyoruz.

Çünkü araba tipleri farklı.

At arabasının türleri farklı.

Altay dağlarının bir tarafında farklı, bir tarafında farklı, diğer tarafında farklı.

Ama merkezi bölgede o çeşitlilik 2000'le birlikte ortaya çıkıyor.

Hayvan çizim biçimleri değişmeye başlıyor M.Ö. 2000'le birlikte.

Ve ardından M.Ö. 2000'den sonra yavaş yavaş topluluklar birbirine karışmaya başladıktan sonra

Zaten biliyorsunuz aradan birkaç yüz yıl hatta neredeyse bin yıl geçtikten sonra Hunlar dediğimiz ya da Hunları oluşturacak olan yapılar ortaya çıkıyor vs. vs.

Yani aslında belki de dağınık halde yaşayan, farklı belki kökenlere, orijinlere sahip olan ama ortak özellikleri konar göçer olmak belki olarak isimlendirebilir topluluklar bir ölçüde bu 6 ay civarında bir nasıl diyelim kalabalık oluşturmaya başlıyorlar.

Yani nüfus burada artıyor ve burada da aslında bu görsellerin daha renkli olduğunu görüyoruz.

Aynen daha güzel çeşitlilik oluşuyor.

Dolayısıyla da aslında bu izleyi biz daha sonra yazılı döneme daha yakın dönemlerdeki Türk kültürüyle de ilintileyebiliyoruz.

Yani bir doğrudan çizgiyi de burada çekebiliyoruz.

Peki burada nasıl bir yaşam tarzı var?

Yani bizim bu milattan önce 2000'lerden başlatalım dilerseniz bu şeyi.

Nasıl bir yaşam tarzı var?

Nelerle uğraşıyorlar?

Mesela tarıma ilişkin bir şey var mı bu kaya resimlerinde?

Tarıma ilişkin var.

Mesela atıyorum Fergana Vadisi'nde...

Zuh Saray