Müstakim Arıcı, İlimler Tasnifi Problemi, 5. Ders

Dini felsefi ayırımıydı.

İşte burada da onu göreceğiz.

Fakat burada arkadaşlar şöyle bir şey var.

Onu da ifade edeyim.

Bir kavram çeşitliliği söz konusu.

Yani dini ve felsefi gibi zihnimizde tutalım ama o her zaman o şekilde ifade edilmiyor.

Başka şekillerde ifade ediliyor.

Birazdan başka örneklerini göreceğiz.

Mesela Evrail, Evahir örneğini göreceğiz.

Yani antik ilimler, antik dönemin bilimleri.

Evahir dediği de İslam döneminin ilimleri.

Böyle bir şey Evrail, Evahir.

Burada Aravi-Acem ayırımını görüyoruz.

Yani dış dünyadan gelenler, gayri Arap olan dünyadan gelen Acem oluyor.

İslam kültüründe türetilmiş olan, İslam medeniyetinin kendi bilgi kaynağı olan Evahiy,

gibi Nastan türetilmiş ilimler bir anlamda ama sadece nas demeyelim Çünkü tarih gibi ilimler

da onun için daha genel kullandım İslam kültürü dedim Müslümanların Arap yani Arap ulumul Arap

ulumul Acem arabi uyumul Arap ulumul Acem olması lazım Arabi yanlış yani şu an söylediğin iyi olduğunu

Uluğumul Arap ve Uluğumul Acem diye hatırlıyorum ben Harizmi'deki şeyi, ayırımı.

Yani Arap burada, Arap İslam toplumu yani işte.

Harizmi'de, Hicri 3. asır yanılmıyorsam, vefat tarihi şimdi onu da hatırlayamadım.

Fıkıh, Kelam, Nahif. Ondan sonra Hat, Yazı, İlimleri, Şiir, Aruz, Tarih.

Diğer tarafta felsefe biraz aslında müsamahalı bir kullanım.

Yani tam doğru değil çünkü felsefe dediğimiz bir sürü ilmi içerisine alıyor.

Felsefe dedikleri yerde öyle geçiyor kaynakları çünkü.

Bunu koruyorum ama fizik ve metafiziği daha çok kastediyorlar.

Bir sonraki slide'larda da sıkça göreceğiz bu ifadeyi.

Evet, tabii burada teşekkür ederim.

Bu eserlerin hepsinin bu konuyu aynı derinlikte, aynı hacimde ele almadığını da ifade etmek istiyorum.

Mesela bu eserin bürokratlar için yazıldığını dikkate aldığımızda eserin aslında saraydaki katip zümresine,

yani bürokrat zümresine bir İslam ilim kültürü empoze etmek olduğunu söylemek yanlış olmaz diye düşünüyorum.

Yani böyle bütün problemleri çözmek gibi bir iddiası yok.

Tasviri, sahayı göstermesi ilk etapta önemli.

Tabii ki tasnifin kriterleri ve kullanılan kavramlar fevkalade önemli.

Yani bu konunun kendisini sorun eden bir araştırmacı için fevkalade önemli.

Devam edelim.

Farah bin İhsaf-ı Lülüm adlı eserinden devam edeceğiz.

Yani malum çok yaygınca kullandığımız, okuduğumuz bir eser.

Burada hemen yine bir şey söyleyeyim, yine bir not.

Burada ve sonraki slide'larda ilim dalları altta çok genişleyecek.

Öyle durumlarda üst ana ilim dallarını verip alta girmeyeceğim.

Mesela burada da öyle.

Dilde mesela dil ilimleri diye biz onu düşünelim.

Yani burada 5 tane ana ilim var, onun altında uzantıları var.

Burada sadece şurası gözüksün diye burayı bir açtım.

Mesela mantıkta Aristoteles mantığının 8 ana bölümünü anlatıyor Farah abi.

Matematikte matematiğin temel ilim dallarını ilmutte'alim diyor.

Az önce bir şey söylemiştim Aristoteles'te.

O ikinci haftada söylemiştim.

Şeyler vardı ya orada.