Ekrem Demirli, Sadreddin Konevî, Tasavvuf Metafiziği Okumaları, 6. Seminer

Afkanlar Tekkesi'nden hepinizi sevgiyle selamlıyorum.

Geçen hafta aşağı yukarı tam bir dersimizi birinci kaideye ayırmış olduk.

Çünkü aslında bütün zemin birinci kaide.

Yani birinci kaideyi çözdüğümüz veya tahli ettiğimiz ölçüde öteki kaideleri anlamak,

öteki kaideleri anladığımız ölçüde kitabı anlamak mümkün olacak.

Dolayısıyla birinci kaideyi biz bu Sokrat sonrasından oluşan o metafizik tasavvurdaki

nesnel gerçeklik ve nesnel bilgi meselesi olarak ifade ettik.

ve bu nesnel gerçeklik, yani iki kavram aslında birleşik.

Yani nesnel gerçeklik ve nesnel bilgi.

Dolayısıyla yani hakikat sabittir demek bizim için nesnel gerçekliğin imkanı demek.

Bilgi mümkündür demek yani nesnel, yani objektif bilgi mümkündür demektir.

Dolayısıyla bunun zıddı olan kavram görecilik, yani relativite.

Relativitenin reddini biz görmüş olduk yani bu temel kavramla.

Şimdi burada birinci kaideyi bu eksende okumuş olduk, bu çerçevede yorumlamış olduk

Ve bunun alt kavramlarını, daha doğrusu bunun ortaya çıkardığı kavramları ve temel sorunsal da görmüş olduk.

Yani geçen hafta ayrıntılı bir şekilde bunun üzerine durduk.

Merak eden arkadaşlarımız, bilhassa yazı yazacak olanlar için söylüyorum bunu, bu konuları bir önceki dersten tekrar takip edebilirler, orada görebilirler.

Ama ben de zaman zaman bunları tabii atıf yapacağım.

yine yazı yazma muradı olanlar için bilhassa olmak üzere ikinci kaydaya geçiş yapabiliriz.

Şimdi neydi ikinci kayda?

Şöyle, yani birinci kayda da zemini tespit ettik.

Yani nesnel gerçekliği tespit ettik, nesnel bilgiyi tespit ettik.

Şimdi o zaman şimdi şuradan başlıyoruz.

Yani bu alemin varoluşu ya da genel olarak yani alemde varolma türleri.

Şimdi varoluş bir hareket.

Yani bir hareket, bir değişim, varolma.

yani mesela yokluktan varlığa çıkma ya da işte varlıkta böyle derecelenme vesaire gibi

veya tahavvül, başkalaşma ya da işte tedahül, iç içe girme ya da intikal, yer değiştirme,

işte tebedül, değişme vesaire filan gibi bir işte sayrur etmesin, dönüşme falan.

Ondan sonra işte çürüme, büyüme, işte gelişme vesaire gibi birçok hareket türü var.

Birçok şey türü var ya da bunların hepsi hareket.

Yani dolayısıyla aslında bir tür doğanın konusu.

Şimdi biz normalde şimdi metafizikte hareketin nasıl olduğunu bilemeyiz.

Yani metafizikte burada mecaz mı yapıyoruz, dil mi buraya taşınıyor bu biraz tartışma konusu ama netice itibariyle doğadaki kavramları yani çıkmak, sudur etmek, meydana çıkmak, ortaya çıkmak vs. gibi kavramları biz buraya taşıyarak oradaki durumu açıklamaya çalışıyoruz.

Ya da mesela bilmek, akletmek falan gibi bunlar da aslında günlük hayatta ya da fiziksel doğal dünyada kullandığımız kavramlar.

Bunu da tam olarak aslında anlayamıyoruz.

Dolayısıyla şimdi bu metafizikin dil üzerinden metafizik ve doğa bilimlerinin ilişkisi nedir sorunu?

Aslında doğa bilimlerinin prensipleriyle, metafizmin prensipleri nedir ve ilişkisi nedir sorunsalından daha ciddi bir problem.

En azından modern dünyada, modern dil düşüncelerine, modern dil felsefelerine haddizatında dile taşınmayan bir şey yoktur.

Yani biz bütün meseleleri dil üzerinde ve dilde buluruz.

Yani dilde keşfederiz.

Bir bakıma düşünmek dil üzerinde düşünmektir ve dili düşünmektir.

Aslında modern çağda geldiğimiz nokta biraz budur.

Bu açıdan şimdi klasik düşünceyi tam olarak bölüm müteala etmek lazım.

Bu tartışma konusudur ve bunu ilk derslerde dile getirmiştim.

Orada yani bunu biraz kabul etmekle güçlük çeksek bile, yani modern bir perspektifle kabul etmekle güçlük çeksek bile,

orada hani daha çok sorun, yani dili aşan bir varlık, dili aşan bir düşün, daha da anlama meselesi olduğunu söylemiştik.

Ve yani bilgi temizdir, bilgi ayrıştırmadır ve niflerinden aktardığımız cümlelerle bilgi bir perdedir meselesi tam olarak burada ortaya çıkıyor demiştik.

Tekrar o sorun sağa dönmek istemiyorum ama bu yine bir konu olarak ortadadır.

Yani metafizikte kullandığımız dil metafizik dili midir?