İnsanlarda Irklar ve Irkçılık | Prof. Dr. Ergi Deniz Özsoy (HÜ) | Zor Sorular

Şimdi mesela antik Yunan'da, Roma'da işte Hristiyanlığın vesaire işte her neyse işte ilk zamanlarında bir ırk telaffuzu yok.

Yani bir fiziksel özellikler çerçevesinde ve bu özelliklere başka özellikler atfederek bir kategorik olarak insanları sınıflandırma geleneği yok.

Bunu hemen ortaya koyalım.

Bu benim görüşüm değil mesela o dönemi çalışan özellikle şu an adını unuttum ama henüz yeni farkına vardığım bir yazar aslında çok önemli bir şey entelektüel klasikçi yani işte antik Yunanlı Roma'yı çalışan kişi bu.

Oradaki mesela siyahi imgesi üzerine, Etiyopyalılar üzerinden odaklanmış ve dönemin yazışmalarını, edebi olarak sayılabilecek eserlerini, felsefe eserlerini tarayarak bunlar hem etimolojik açıdan hem de tabi klasikçi olduğu için eski Yunancı, Latince falan vesaire bilen bir kişi bu.

Yani ciddi bir araştırmayla ve özellikle de 1500'lere kadar öyle söyleyeyim, 1500'lerin ortasına kadar gelen bir dönemde Antik Yunan'dan itibaren baktığında siyahi imgesinin böyle bizim bildiğimiz manada tipolojik, kategorik olarak farklı bir insan tipi olarak, bir ırk olarak tabiri caizse tanımlanmadığını gösteriyor bize.

Yani aslında şeye kadar yok.

Yani 1500'den ortalarına kadar böyle bir kristalleşmiş bir işte yabancılaştıracak, ötekileştirecek ve bir takım işte aşağı veya üstün nitelikler atfedecek bir kavram olarak, bunlar içeren bir kavram olarak böyle bir kavramı yok.

Ve mesela enteresandır.

Bunu şöyle görmek, izah etmek gerekiyor.

Yani kültür antropologların ve tarihçilerin ortaya koyduğu bir şeydir bu.

Açık bir resimdir.

Çok nettir bu resim aslında bakmak isteyen için.

ve derin okuyabilen kişiler için öyle söyleyeyim ben.

Sahile derin değil.

Yani meseleyi gerçekten de bilimsel cephesiyle kavramak isteyenler için.

Çünkü sosyal alanlarda bilimin metoduyla çalışan alanlar dolayısıyla.

Şimdi şöyle söyleyeyim ben.

Mesela şey, mesela orta zamanlarda, orta çağlarda bu manada yine de ırk yok.

Elbette insanlar çok eskiden beri bir etnosentrik bir kavrayışa sahipler.

Yani kendi yaşadığı coğrafyanın, topluluklarının bir takım kültür özellikleri, alışkanlıkları, davranış örüntüleri çerçevesinde kendisini bir diğerinden ayırıyor.

Ama bu ayırma karşıdakine bir aşağı bir kalite, bir nitelik atfetmekle eş değil hiçbir zaman için.

Fiziksel özelliklerle işte bu davranış özellikler ne yapmıyor? Birbirine çakıştırmıyor başkadan önce.

Bunu çok iyi görmek gerekiyor.

Bu mesela şöyle açıklanır.

Mesela Marco Polo'nun seyahatnamesine bakın.

İster çok daha geniş bir coğrafyayı gezen bir Batuta seyahatnamesine bakın şu manzarayı görürsünüz.

Manzara şudur.

İşte Marco Polo nereden başlamıştır mesela işte.

Yani işte Orta Asya'dan Çin'e gitti ya.

Daha sonra da işte nereden?

Güneydoğu Asya ve Hindistan üzerinden tekrar döndü Avrupa'ya.

Metinlerine bakın.

Doğru okunan, iyi çalışılan seyahatnamelerine bakın dolayısıyla.

Çünkü bazı çevirilerde işte grup, işte halk, işte ne bileyim işte belli bir toplum diye ad edilen kelimeler daha sonraki çevirilerde 20. yüzyılda 19. yüzyılın sonlarında işte ırk diye telaffuz edilmiş onlar.

Onu demek istiyorum ben ama Marco Polo'da böyle bir şey yok mesela.

İnsanlar bu şekilde ayırmıyor.

İbni Batuta çok daha geniş bir coğrafyayı gezen birisi Marco Polo'ya göre.

Dolayısıyla işte Balkanları da gezmiş.

Orta Doğu'nun büyük bir kısmını gezmiş.

Avrupa'yı gezmiş.

önemli oranda. Dolayısıyla

onda da yok böyle bir kavramlaştırma.

Sadece mesela dini temeller

çerçevesinde bir ne var? Aslında

bir ayrımlaşma var mesela. İşte kağıt

ayırıyor mesela. Tamam mı?

Dolayısıyla böyle fiziksel özellikler çerçevesinde

bir tasnifleme yok

baktığımız zaman. Şimdi bunun temelinde şu