Ekrem Demirli, Ebû Talîp Mekkî, Kûtü'l-kulûb: Havâtır Bahsi , 1.Seminer

Yani bu dönem içerisinde, bu 3 asır içerisinde Doğu Hristiyanlığı en güçlü dönemini yaşamıştır.

Yahudilik güçlü bir dönemini yaşamıştır.

Zerdüşlük güçlü bir dönemini yaşamıştır.

Farklı inançlar, buralardaki farklı kültürler ve farklı toplumlar en güçlü dönemlerini yaşamıştır.

Neden?

Çünkü büyük sosyal kültürel hareketler oldu.

Ve o büyük sosyal kültürel hareketler içerisinde büyük çatışmalar yaşandı.

Ve yeni düşünceler, yeni dini hareketler, yeni siyasi hareketler, yeni mezhebi hareketler ortaya çıktı vesaire.

Şimdi bunun altını özenle çizmemiz lazım.

Yani diyeceğiz ki 8. 9. 10. yüzyıl sadece İslam'ın dünyada var olma çabasıyla ortaya çıkmış, Doğu Akdeniz'de yerleşme çabasıyla ortaya çıkmış hareketlilikler yaşamadı.

Ya 8. 9. 10. yüzyılda Doğu Akdeniz'de büyük bir yerleşme, büyük bir temkin, büyük bir imar faaliyeti ortaya çıktı.

Dolayısıyla Doğu Akdeniz'in yani yeryüzünde en muteber olduğu, en dikkat çektiği çağlar bu çağlar oldu.

Yani sanki şunun gibi düşünebiliriz.

Mesela diyelim ki M.Ö. 3. 4. asırda nasıl ki mesela Grek bütün dünya içerisinde parlayan bir yıldız gibi ortaya çıkıyor

ve ona bağlı olarak Anadolu'nun iki kanadı.

Yani hem Doğu kanadı yani bugünkü bizim İzmir'den yukarıya doğru bir hak çizersek

hem de batı yani Grek vesaire o şey ve onunla paralel olarak da işte İtalya, Sicilya vesaire buralar dünyanın en önemli kültür merkezleri idi ki bu doğru.

Aynı şekilde 8. 9. ve 10. yüzyılda belki 11'de de dahil olmak üzere Doğu Akdeniz bir bütün olarak yani Hristiyan olarak, Yahudis ile Yahudi olarak,

İşte bilmem bir şey falan aileler mesela zengin aileler vesaire yani burada büyük bir refah ortaya çıktı.

Burada büyük bir müreffeh şey ortaya çıktı.

Neden?

Bir defa geniş bir pakt oluştu.

Bir güvenlik alanı oluştu.

Yani Hazar'dan aşağı yukarı Hicaz'a kadar genişliği olarak da Hindistan'dan işte Kıbrıs'a kadar veya diyelim ki Mısır işte şey üzerine.

Yani orada geniş bir alan oluştu.

Burada geniş bir pakt oluştu.

Barış alanı oluştu.

Bu barış alanının oluşması, yani burada İslam İmparatorlukları'na yükselmiş olması büyük bir siyasal ve sosyal güvenlik getirdi.

Buna bağlı olarak büyük bir ticari güvenlik getirdi, büyük bir sosyal güvenlik getirdi, başka güvenlik de getirdi vesaire.

Şimdi bizim meseleleri ele alırken biraz şimdi konulara farklı farklı bakabilmemiz lazım.

Bir örnek verimde şey yapayım, konu elde edeceğim.

Şimdi Herodot'un mesela bir tarihçiliği var, bölge tarihçiliğini esas alır, yani mekan.

Mesela Anadolu'nun tarihini anlatır.

Şimdi bu iyi bir bakış açısıdır.

Biz şimdi mesela diyelim ki din merkezli bir tarihçilik yapıyoruz.

Mesela Müslüman cemaat merkezli bir tarihçilik yapıyoruz.

Konuları tam anlayamıyoruz.

Ya da birisi mesela Hristiyan merkezli bir tarihçilik yapıyor.

Konuları tam anlayamıyoruz.

Halbuki şöyle diyeceğiz.