Ayhan Çitil, Aristoteles, Metafizik Okumaları, 31.Seminer

Yani ne ölçüde aslında zorunlu olan, mümkün olan ya da olumsal olan ayrımı iyi temellendirilmişse bu eleştiri iyi temellendirilmiş bir hale geliyor.

Sonradan da biz onu tartışmaya başlamıştık.

Hakikaten bir bireyi birey yapan ve o olmazsa bireyin var olamayacağını düşündüğümüz zorunlu bir takım vasıflar, özellikler, yüklemler var dediğimiz gibi olmayanlar da var diyebilir miyiz demiştik.

Ve konuyu çok daha farklı bir açıdan tartışmaya başlamıştık.

Somut bir bireyi birey yapan şey hakikaten onun zorunlu olarak sahip olduğu özellikler midir dediğimizde iş zorlaşmaya başlamıştı.

Hatta ben demiştim ki size yani ben insan olarak zorunlu bazı yüklemlere sahibim.

Hatırlıyor musunuz?

Yani akıl sahibiyim filan ama buna bütün insanlar da sahip canım.

Yani bir şekilde bakarsak.

Öyleyse acaba beni somut bir varlık yapan başka ilineksel arazi bazı özelliklerim olmaya yani.

Belki de öyle şeyler var.

Ama demiştik ki orada da fren tutmuyor.

Hani bir şekilde gidip şey demeye başlıyorsun.

Bütün yüklemleri herhangi bir cevherin eğer o cevher olarak varsa aslında belki de onun için zorunlu hale dönüşüyor.

ki bu Aristoteles'in hiç istemediği bir şey.

Hatırlayalım bir şekilde.

Bayağı da işler zorlaşıyordu.

Yani şeyin en son

söylemeye çalışıyordum ben size o konunun

sonunda. Somut bir birey

nasıl vardır? Teos'la

ilişkisi içerisinde nasıl vardır? Bu konuyu

anlamak ve açmak belki de

ilahiyatın en asli problemi.

Değil mi? Aristoteles

çok ilginç bir şekilde o problemi de

biraz baypas ediyor. Yani

sistemindeki birey vaz edilmiş

vaziyette duruyor. Orada birey var.

O bireyin hareket halinde olmasının garantörü olarak, nedeni olarak Tanrı filan düşünülebilir diyor da,

yahu o birey hakikaten nasıl var?

Ben öznel olarak onun arazlarının ne olduğunu, ne olabileceğini bilmiyor olabilirim de,

nesnel düzeyde o birey bütün o arazlara sahip olan olarak da var.

Değil mi?

Hatta bunu daha böyle mükellefiyetle ilgili meselelere de bağlamıştık, onu hatırlıyor musunuz bilmiyorum.

Hani benim farklı insülin derecelerimdeki varluşum üzerinden bir mahkeme-i kübrada cezama itiraz ediyordum falan nankör kul olarak.

Diyordum ki yani böyle olabilir mi?

Bana deniyordu ki ya biz senin her türlü şeyin versiyonunu biliyoruz falan.

Ama o zaman da problemler de çıkıyordu.

Hangi çekirdek özelliklerim var ki o benim de farklı yerlerde deneniyorum?

Çünkü her türlü özelliğimle de eğer arıziyse işte yok mesabesindeyse olmayabilir bir deysi de hepsi de değişebilirdi yani gibisinden.

Ya bu kelamcılar için çok büyük problem.

Belki de en büyük problemleri bu aslında bakarsan.

Değil mi?

Nasıl bireyler gerçekten varlar ve biz onları bir şeylerden mesul tutuyoruz, sorumlu tutuyoruz.

Vay vay vay hani hakikaten karışıktı.

Bir de bu doğruluk meselesini biraz konuşmuştuk.

Orada da mevzu, bunu daha çok konuşacağız bugün.

Biraz daha fazla gireceğiz bir şekilde.

Belki felsefe tarihi bile şöyle okunabilir arkadaşlar.