Ayhan Çitil, Aristoteles, Metafizik Okumaları, 31.Seminer

Bu meseleye bağlamak için söylüyorum.

Şimdi Aristoteles hakikaten çok etkili olmuş.

Biliyoruz yani kendisinden sonraki dönemde de etkili olmuş.

Ve demiş ki yani bir şekilde ben Teos'tan, asıl varlıktan böyle bir şey anlıyorum.

Böyle bir cevher anlıyorum.

Tamamen bil fiil bir cevher.

Her şey bu filan işte.

Noesis, Noesios. Geleceğiz, onları göreceğiz.

Ve

arazların filan bilimi filan da olmaz.

Yani bir şekilde o bizim

ilgi alanımızın dışında kalıyor demiş.

Peki bu arazlar

özellikle tam da Aristoteles'in kastettiği

madde ve imkan kavramı üzerinden

geri dönmüş mü? Evet.

Yeni Platoncuk dediğim şey

tam olarak bu aslında.

Yani onlar işte Pilotinos

üzerinden, bunu daha önce konuştuk bayağı,

hen kavramı üzerinden, o mutlak

imkan kavramı üzerinden

tekrar sisteme geri giriş yapıyor bu

madde ve araz meselesi. Yani biz

şöyle demeye başlıyoruz.

Bizim o yeni Platoncu düşüncede

Platinostan beri gelen o sudur

kuramlarının filan zeminde yer alan Tanrı

fikrine göre bir şeyin

sahip olduğu tüm özellikler aslında

Tanrı'dan geliyor. Bütün imkan

çünkü onda.

Özmez nasıl ayrılıyor ayrılmıyor o zaten

o sürü sepet tartışmaya yol açıyor da

başka bir Teos anlayışı

Aristoteles'inkinin yerine geçiyor.

Ha şu anlamda söylüyorum bu o kadar uzun bir süre etkisini sürdürüyor ki modern felsefeye de geliyor.

Yani bir başka açıdan bakarsak Kusa'da yeni Platoncu, Spinoza'da belki öyle, Leibniz'de belki öyle.

Yani onlar hep aynı fikri kullanarak felsefe yapıyorlar ve tartışıyorlar.

Tanrı'yı imkan kavramı üzerinden düşünüyorlar.

İşte bir de en son Kant'a geliyoruz.

Kant aslında farklı bir şey yapıyor.

Diyor ki adam bana göre diyor, bir bakıma şöyle de diyebiliriz, doğruluk anlamında varlık daha önemli.

Ne diyor?

Yani bizim neleri sentezleyip, neleri var kılacağımız, düşünsel bir faaliyet içerisinde daha önemli.

Bunu nasıl yaptığımıza odaklandığımızda benden önceki bu yeni platoncuların yaptığı şekliyle bir ilahiyat ya da metafizik meşru değildir diyor adam aslında.

Yani yaptığı eleştirdiğin esasında bu çöptür çok önemli yani.

Ayağını başka bir varlık anlayışına basıp, yani ben bir şeyi sentezleyerek kendim için var kılarım iddiası üzerinden.

Yani bir şeyleri ayırarak ve birleştirerek işte tam Aristoteles'in söylediği gibi.

Yani sentezlemek demek o demek.