KDO Fârâbî Kampı: Ekrem Demirli, Meʿâni’l akl, 2. Seminer

Eğer tenasürt devam ediyorsa biz karşımızdaki kişinin kim olduğunu hiçbir zaman bilemeyiz.

Yani o mesela bin sene önce yaşamıştı gibi bir peygamber de olabilir ya da bir veli de olabilir.

Yani zaman ve mekanı aşan bir şey ortaya çıkmış oluyor.

Yani bu tabii otoritelere çok büyük bir güç getiriyor, çok büyük bir meşruiyet sağlıyor.

Çünkü yani karşınızdakini deyim ki mesela obanın liderini ya da tarikatın liderini ya da dini cemaatin liderini bir bakıma şey olarak görüyorsunuz.

Yani peygamber gibi görüyorsunuz.

Yani tenasül fikri bunu sağlıyor.

Yani ruh yaşıyor, yaşamaya devam ediyor ve ona sirayet ediyor, ona huvul ediyor.

Şimdi dini düşünce içerisinde bu ulumu diniye kanadı bu tenasül fikrinden kurtulmak için daha bedenci bir yorum tercih etmiştir.

Yani bedene bağlı bir nefs diye bir şey olabilir.

Bir nefsimiz olabilir falan ama hocam bu bedene bağlı olması lazım.

Dolayısıyla bedenden ne kadar ayrılıp gidebilir?

İşte rüya kadar yani rüya yoluyla kadar ama bedeni buraya bırakıp mesela nefsimiz bir yere gidemez.

Ya da mesela bedene rağmen mesela nefsimiz böyle olağanüstü şeyleri göremez.

Yani böyle bir şey olamaz gibi.

Böyle bir beden bağımlılığı üzerine kurulu.

Bu bakımdan şimdi biz buna kısmen yani modern çağdaki kavramlaştırmaya dikkate alarak

çok paradoksal bir şekilde normalde mesela dinden daha spütüyalist olma beklenir.

Spütüyalizm karşıtı bir maddecilik olarak bakmamız lazım.

Yani ulumu diniyenin kelam, fıkıh ve bundan etkilenen tasavvuf kanadında

O dönem içerisinde cari olan yaklaşım aslında, spitializm karşıtı maddeci bir yaklaşım, materyalist bir yaklaşım.

Şimdi materyalist bir nes teorisi ortaya çıkınca materyalist nes teorisine bağlı.

Yani ne demek materyalist nes teorisi?

Aslında beden merkezli demek bu.

Beden merkezli olan bu nes teorisine bağlı bir akıl teorisi ortaya çıkıyor.

Daha doğrusu artık buna teori dememek lazım.

Yani bedenin bir işlevi olarak, bedenin bir fonksiyonu olarak akıl kavramı ortaya çıkmış oluyor.

Şimdi bu bakımdan aslında ulumu dini yeyi teoriler üzerinden konuşmak değil, daha önceki teorilerin bozulmaları üzerinden konuşmak gerekiyor.

Yani bir construction değil aslında bu bir deconstruction yani bir yapı söküm gibi ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla şimdi şeyin ulumu dini ye kendisinden önce hani sadece bu hani Gregg felsefesi cihetiyle söylemiyorum bunu.

Yani Mısır'dan, belki mesela Zerdüştü'nün bazı kanatlarından ya da Hindistan'dan gelen ya da başka mesela mesela işte diyelim ki Türklerden, Şaman geleneklerinden gelen vesaire çeşitli geleneklerden gelen bu renk karnı öyle yorumlanan yani ruhun yaşadığı, ruhun deveran ettiği, ruhun hareket ettiği, göklere çıktığı, yere indiği, işte başka yerlere gittiği vesaire gibi bütün bu algılardan korkan bir gelenek ortaya çıkmış oluyor.

Daha doğrusu endişe eden bir gelenek ortaya çıkmış oluyor.

Yani bir bakıma aslında nübüvvete karşı böyle bir gücü zayıflatmak istiyor.

Buna biz, daha tırnak içerisinde söylüyorum,

yani spitalist yaklaşımlara karşı, daha ruhçu yaklaşımlara karşı, daha materyalist yaklaşımlar diyoruz.

Tam yani mutlak modern çağdaki kadar materyalist diyebiliriz, bu tartışılabilir.

Çünkü modern çağda materyalist başka bir anlam taşıyor.

O ayrı bir konu ama eğer kendi içerisinde, yani kadim dünya içerisinde bunu mütala edeceksek,

bu ruhçu teorileri ayrı bir kategoride,

nesl teorilerin ayrı bir kategoride,

maddeci materyalist teorileri ayrı bir kategoride değerlendirmek lazım.

Bu çok önemli bir konudur ve

Gazaliye kadar gelip de Gazaliye'nin haş나 et bisa diye ısrar etmesinin nedeni de tam olarak budur.

Bireysellik bedenle sağlanır.

Bu bütün kendisine kadar gelen düşüncelerde şaşırdığımız bir konudur aslında.

Bedenle sağlanmaması lazım.

Bedenimiz araz ya dağılıp gidiyor.

Bireysellik nasıl sağlanacak bununla?

Ondan sonra bireysellik bedenle sağlandığına göre haşır, yani öte dünyada tekrar dirilme bedenli olması lazım.

Bunu aklımıza tutmamız lazım.