Güneş'te Neler Oluyor?! | Dr. Tansu Daylan ile Güneşi Didikliyoruz!

Heldyum derken bu arada heldyum çekirdeğinden bahsediyorum yani RT2 yüklü.

Bu reaksiyon olabilmesi için ki bu böyle bir anda olmuyor aslında bu bir seri.

genelde zincir deniyor ama

zincir tam doğru bir kelime değil

bir seri reaksiyon yani önce işte

iki tane protonun bir tane döterlium

oluşturması lazım. O da çok zor bir şey

çünkü zayıf kuvvetli oluşuyor. Zayıf kuvvet

demek bir şeyin çok yavaş olması demek.

Hidro yani bu

güneş kütleli yıldızlarda

en çok olan reaksiyon bu. Daha sonra

döterlium oluştuktan sonrası çok kolay.

Oradan işte helim 3 oluşuyor

helim 3 de helim 4'e

dönüyor. Ama bu protonun

İki ten protonun öncelikle karşılaşıp zayıf kuvvetle döteryum oluşturması çok yavaş.

O yüzden yıldızların yaşam süresi de tabii ki çok uzun.

Ama kütlesi arttıkça mesela bizim güneşimizden biraz daha kütledi cisimler, yıldızlar,

Sieno döngüsüyle de bir başka yani karbon, nitrojen, oksijen döngüsüyle de aynı reaksiyonu yapabiliyor.

İki tane yol var aslında öyle düşünülebilir kabaca.

Onlar çok daha hızlı, verimli olduğu için onların durum denklemleri biraz daha değişik olabiliyor.

Onların hatta çekirdeklerindeki ısı çok daha fazla olabiliyor.

Bizimki orada duruyor. Bizim çok az, bizim yıldızımızın çok az bir kısmı çekirdeğinde Sieno ile oluyor.

Çoğu proton proton serisiyle oluyor.

Peki, şimdi farklı yollardan bahsettin ya, bizim yıldızımızı, bizim güneşimizi diğer yıldızlardan ayıran herhangi bir özellik veya onların içerisinde ne tip bir konumda olduğunu sınıflandırabildiğimiz bir şey var mı diye sorayım.

Bu sırada da hatta şöyle de bir video göstereceğim galaksimiz içerisindeki yeriyle ilgili ama sen anlatmaya başlayabilirsin.

Ya günün sonunda yıldızları böyle bir katalog halinde değerlendirecek olursak pek çeşitli değişkenleri var.

En temel değişkenlerden bir tanesi bir yıldızın ne kadar kütleli oldu aslında.

Ama onun dışında da var.

Mesela bir yıldızın yaşı, daha sonra metallik bolluğu.

Yani aynı kütlede iki tane yıldız aldığınızda metalliği daha fazla olan yıldızlar da var.

Özellikle sonradan oluşan ki bizim mesela yıldızımız çok genç bir yıldız yani kozmik anlamda.

5 milyar yıllık. O yüzden çok daha yakın zamanda oluşmuş bir yakında büyük ihtimalle tahmin ediyoruz.

Ve süpernova'nın tetiklemesi sonucunda çökmüş bir büyük molekül bulutunun ürettiği bir yıldız.

O yüzden içerisinde de çok fazla oluşumda var olan şey var.

metal dediğimiz

astrofizikte ama

gündelik anlamda metal olmayan

hidrojenden daha

kütleli atom

çekirdekleri var. Bu tabi ki

şeyi arttırıyor. Bir yıldızın

ne kadar ışığa geçirgen olduğunu

arttırıyor. O yüzden bu da çok önemli

bir şey. Dediğim gibi metal

bolluğu, yaş, toplam

kütle bunlar en önemli

özellikleri. Bir de etraflarında başka yıldız

olup olmaması. Bunu şekilde de ayırt edebiliriz.