GÜRKAN ENGİN - ALTAY CEM MERİÇ MÜNAZARA

Yani sizi mesela işte hani ben Kur'an'a

uyan hadisleri kabul ediyorum filan da

diyebilirsiniz gibi sonradan iş yaptım. O yüzden

sizin üzerinizden yani bu bağlamda gideceğim.

Ben diyorum ki biz

hadisleri kabul etmiyorsak

tarih yapamayız. Hiçbir şekilde.

Daha doğrusu rivayetleri yani

rivayet olan malzemeyi incelemeden

tasnif etmeden bütün halinde reddedersek

hiçbir şekilde tasnif yapamayız.

Yani tarih yapamayız.

Mesela orada presokratiklerden örnek verdim.

Mesela bizim elimizdeki

Herakleitos'un fragmanları diyelim.

Herakleitos'un fragmanları ile ilgili

elimizdeki malzeme

çoğu 600 yıllık boşluk var.

600 yıllık boşluk da

mesela Plutarka veya

Diyogenes Laertius'a kadar olan boşluk.

Ve bunun Laertius üzerinden

yapacağımız bizim tasih

o aradaki boşluğu varsaymıyorum.

Yani yapabileceğimiz en iyi tasih

600 yıllık. E şimdi bu boşluğu

biz kabul ediyoruz tarihte.

Mesela bir antik Yunan

tarihçisinin üzerine gidip

İşte biz Herakleytos'un hiçbir sözünü kabul etmiyoruz ve onun değişim yoktur dediğini varsayıyoruz deseniz,

Antik Yunan tarihçisi muhtemelen pek ciddiye almaz sözlerinizi.

Hatta ben tepkisini de merak ederim bu bağlamda.

Hani Sünnilerin tepkileri derecesi nasıl diye mesela bir video kaydı olsa izlemek isterim onun söylendiği an.

Mesela Platon diye birisinin eserlerinin hiçbirisini kabul etmiyorum ben deseniz,

Ki Platon'un hiçbir eseri bizim elimizdeki bir hadis kadar güçlü gelmemiştir gibi bir tarih inşası problemi yaşarız hadisleri kabul etmediğimizde.

Doğru haklısınız size katılıyorum.

Yalnız burada galiba şöyle bir sıkıntı var.

Yani mesela şeyden örnek verelim hani Platon'dan veya Aristodan örnek verelim.

Tarihçiler yanlış bilmiyorsam içimize tarihçi olanlar da baksın.

Tarihçiler zaten genelde bunlara %100 doğrudur, kesin doğrudur diye bakmazlar.

Ve her şey kendi bağlamında değerlendirilir.

Mesela felsefecileri ele alalım.

Aristo'nun eserini alır adam.

Der ki bu Aristo'ya ait olduğu iddia edilen metafizik kitabı.

Ve felsefeci açısından o kitaptaki bilgi önemlidir.

Veya Öklü'de ait olduğu iddia edilen elemanlar kitabını ele aldığımızı düşünelim.

Diyelim ki bu söz Öklü'de ait değil.

Diyelim ki o kitap Aristo'ya ait değil.

Platon'a ait. Hatta Platon'a da ait değil, bambaşka bir kişiye ait.

Ne olabilir ki? Yani en nihayetinde bir felsefeci oradaki argümanı eleştiriyor.