KÖTÜLÜK PROBLEMİ || TANER BEYTER

Selamun Aleyküm Kardeşler. Allah nasip ederse bugün Taner Hocam'la Öncü Analitik'te yazıyorlar ve Türkiye'de ateizm konusunda yazan iyi dergilerden birisi. Ben birkaç videoda da bahsetmiştim. Daha önce Berat'la bir yayın yapmıştık yine aynı yerden. Ya ben şöyle hocam sadece bir genel kendi zihnimdekini anlatayım ki insanlar böyle boks maçı gibi bir şey bekliyorsa ondan mahrum olacaklarını bilsinler.

Ya normalde ben muhtelif de kötülük problemiyle ilgili bir şey yazacağım.

Daha önce de birkaç videoda çekmiştik.

Konuyu biraz açmak istiyorum zihnimde yazmadan önce.

Bunu sık yapıyorum zaten.

Youtube'u bunun için kullanıyorum biraz da.

Taner hocamlar bizden farklı bir literatür okuyorlar.

Biz daha önce Twitter'dan da birkaç kere diyaloğa geçtik ve esasen aynı literatürleri çok okumuyoruz.

Ben o literatürün iyi argümanını Taner hocadan da alıp kitapla daha böyle doygun bir şekilde yazmak için böyle bir şey talep ettim.

Taner hocam da sağ olsun kırmadı.

Böyle kötülük problemi hakkında bir konuşacağız.

Konuyu açmaya çalışacağız, anlamaya çalışacağız.

Farklı literatürler arasındaki o iletişimi de biraz daha kurmaya çalışacağız diye düşünüyorum.

Buyurun hocam.

Evet, merhaba tekrardan Altoy hocam.

Öncelikle davet ettiğin için teşekkürler.

Şimdi demin de söylediğin gibi hani farklı literatürler var.

Sadece kelamcılar ya da İslam felsefecileri ile felsefeciler, çağdaş analitik felsefeciler arasında değil.

Bizim felsefenin içerisinde de farklı literatürler var.

İşte kıta felsefecileri, pragmatik felsefeciler, analitik felsefeciler gibi.

Biz daha çok analitik felsefe içerisinde bu problemi farklı yöntemlerle ve metotlarla ele alıyoruz kötülük problemini.

Aslında kötülük problemi ben böyle kısa bir girizgah gibi biraz eteğimdeki taşı dökeyim sonra üzerinde sohbet daha da zenginleşir.

Kötülük problemi aslında felsefe tarihinde neredeyse felsefenin doğuşuna denk düşen bir problem.

Neredeyse.

Epikür'e kadar iniyor aslında kötülük problemi.

M.Ö. Antipinan dönemine kadar iniyor.

Kötülük problemini ilk formülüze ettiğini düşündüklerimizden biri Epikür.

İşte Tanrı'nın mutlak güçlü, ahlaken kusursuz ve her şeyi bilen bir sıfata sahip olması ile

yeryüzündeki kötülükler arasındaki bağdaşırlılığı veya uyumluluğu denetliyordu Epikür.

Belli bir süre tabii ki bu felsefe tarihinde kendine bir yol buldu.

Özellikle David Hume'a kadar kötülük problemi bir şekilde devam etti ama David Hume tekrar formülüze etti kötülük problemine.

din üzerine diyaloglar metninde de, diğer metinlerinde de

daha böyle modernize etti ve günümüze kadar ulaşmasını sağladı diyebiliriz

David Hume'un kötülük problemine.

David Hume'dan günümüze kadar da yine bir diğer sıçrama tahtası olarak

Mackey görülebilir çağdaş analitik felsefede.

Yani Epicure, Hume ve Mackey.

Bu üç önemli isim, kötülük problemi üzerine yazılan, çizilen birçok metinde atıf yapılan isimler.

Mackey de Amerikalı ünlü bir analitik filozof.

O da mantıksal kötülük problemi üzerine yazıp çizmiş ve

Ve klasik teizmin tanrı sıfatlarıyla, tanrı hipoteziyle yeryüzündeki kötülükler arasında bir uyuşmazlık olduğunu iddia etti Mekke.

O da daha da harladı yani problemi.

Felsefe tarihine şöyle bir dönüp baktığımızda birçok teist ya da inançlı filozofun kötülük problemini çözmeye çalıştığını da görüyoruz.

Teodiseler geliştiriyorlar.

Yani kötülük problemini belirli türden teistlik açıklamalarla aşmaya çalışıyorlar.

Ki bunların içerisinde birçok filozof sayılabilir.

Thomas Akone sayılabilir, Leibniz sayılabilir, çok fazla filozof var.

Kant sayılabilir.

Bunlar bir şekilde kötülük problemini açıklamaya çalışıyorlar.

Elimizde onlarca farklı teodise var teistlerin geliştirdiği, kötülük problemini açmak için.