Hadis Usulü || İsmail Lütfi Çakan

Basit mesela antik günah falan okuyan varsa.

Mesela diyorsunuz ki Heraklitos'un fragmanları.

Burada mesela atıyorum 50 tane fragman var.

Yani fragman kısa söz demek.

Ona nispet edilen sözler.

Aslında mesela orada ne el alıyorsunuz?

Bu 50 fragman tek senetle ki muhtemelen o senetle kopuk.

Çünkü bunu anlatmak uzun sürer. Belki antik Yunan içinde konuşuruz.

Tek senetle 50 tane hadis naklediliyormuş gibi düşünün.

Burada Muhammed Aleyhisselam için şöyle düşünün.

Mesela 50 fragmanlık bir metin düşünün.

Oradaki bir fragman için 30 farklı senet var.

Anladınız mı?

Yani böyle bir tarihi güçte bir metin yok derken biz mesela hadisleri kendi içinde sınıflıyoruz ve bizim elimizdeki bilgi kaynaklarına göre tasdif ediyoruz.

Oysa bizim elimizdeki zayıf hadisler bile diğer tarihi metinlerle karşılaştırıldığında çok güçlü bir şey gösterir.

Yapı gösterir yani onu söylemeye çalışıyorum.

Bakın buradaki 30 tane senet bir tane metin eder.

Ve burada kaç hadis vardır?

Yani mesela diyelim ki 30 senet bir metin var.

Kaç hadis vardır? 30 hadis vardır.

Metinlerin tamamen aynı olduğunu varsayıyorum.

Yani aslında mesela işte Buhari nasıl 600 bin hadis biliyor?

Diyorsunuz ya mesela şuradaki metni bildiğinizde bu çok kısa bir hadis olabilir.

Mesela ameller niyetlere göredir.

Yani bu hadis o değil de.

Yani varsayımsal olarak söylüyor.

Çok kısa metinli bir hadis olabilir.

Fakat burada 30 farklı senet var.

30 tane hadis eder bu.

Anladınız mı?

Yani size yapılan propagandanın da mahiyetini biraz anlayın diye söylüyorum.

Senet sayısı eşittir, hadis sayısı demektir.

Metin tamamıyla aynı olsa da, Türkiye'de mesela metin hadis zannediliyor.

Metin tamamıyla aynı olsa da farklı senetle nakledildiğinde aynı metin farklı bir hadis demektir.

Burada bir sürü hadis var.

Tek metin olsa dahi.

Bu basit bir senet.

Yani kısa bir senet.

Çok daha kompleks olduğu şeyler var.

Bu mesela Mustafa el-Azami'nin eserinden bir hadis senedi.

Bakın burada The Prophet Muhammed Aleyhisselam, ondan 7-8 sahabi, onlardan alan tabiun sayısı, onlardan alan diğer şahıslar.

Şöyle biraz yaklaştıralım.

Yani buradaki her şahsın biz kim olduğunu, nerede doğduğunu, nerede yaşadığını biliyoruz.

Bakın şurada da kitaplara girmiş Metin.

Yani bu böyle çok aşırı güçlü bir hadis de değil onu söyleyeyim.

Yani en iyi hadisi, elimizdeki en iyisi bu değil.

Mesela tartışılan bazı mesela Miraç'la ilgili hadisi ele aldığınızda belki bunu 3-4 katı kadar şey çıkar.

Mesela burada sahabe tabakasından 4-7-9 tane ravi var.

Yanılmıyorsam Miraç'la ilgili 25'in üzerinde sahabi naklediyor.

Yani bunu 4 katı kadar falan bir kalınlık düşüneceksiniz.