Hadis Usulü || İsmail Lütfi Çakan

Yani oradaki metodu tasvir edebildiği kadar hadis usulü kıymetlidir.

Çünkü İbni Hacer eserini yazdığında, hadis usulü eserini yazdığında zaten hadisler toplanmıştı.

Ve orayı tasvir edebiliyor mu?

Bir.

İki, yani İbni Hacer'in içtihadı da olabilir.

Mesela İbni Hacer Buhani'nin veya diyelim ki İbni Hacer mesela Ebu Davud'un sahih gördüğü bir rivayeti zayıf görebilir.

O ayrı içtahatıyla alakalı bir kaide sistemi oturtmuş olabilir.

Yani burada biz büyük günahlardan kaçınmak, küçük günahlarda ısrar etmemek anlamında.

Yani küçük günahlarda ısrar vs. buralar hani çok böyle aşırı her ravide şey yapılmayabilir.

Yani mesela adam hadis hafızıdır, çok güçlü bir anlatısı vardır.

Fakat ne bileyim bir günahta hata edip ısrar ediyor.

Ve bu küçük bir günah hani biz bunu tam bütün rivayetleri çöptür gibi bir şey.

Bütün muhaddisler tarafından kabul edilmez.

Buralarda bu tarz ravilerde genelde mesela ihtilaflar görürsünüz.

O yüzden bunun böyle bıçak sırtı gibi bir mevzu olmadığını bilin.

Ve mürriyet.

Yani yollara pislemek, kişileri alay ve eğlence almak gibi basit davranışlarda bulunmak.

Ya bu da böyle her daim, yani bunlar mesela hadis-i suli kitabında çok klasikleşen sözler ama

yani her ravi hakkında işte bu sokakta yemek yemiş, biz bunun hadisini almayalım gibi bir şey gibi anlaşılmaması lazım.

Böyle bıçak sırtı gibi değildir.

Bu yani nedir? Mesela adam şey görünmemesi lazım yani toplumun içerisinde.

Yani bu o toplumda çok kınanan bir şey.

Ne bileyim adam işte böyle çok toplumda aşağılık, ahlaksız, rezil dersin ya rezil bir adam yani rezil bir herif.

Hani bunun sözüyle mi Resulullah'a ulaşacağız falan diyeceğin tipte bir ahlak beklememen lazım.

Çünkü böyle bir adam yalan da töhmet altındadır.

Ya bu adam yalan söylese bunun için bir rezalet olmaz.

Yalan ortaya çıksa bundan utanmaz vesaire gibi düşünebilirsiniz yani.

Ve aslında burada bütün incelemenin aslında Rabi üzerinde özellikle odaklanan incelemenin şu yönü yani adalet yönü aslında buradakinden bir tık daha şeyde metin üzerinde yaptığı işlem de daha önemli aslında.

Yani burada sadece şahsı gören kişinin kanaati mümkün.

Yani çünkü görmediğiniz zaman o şahsın ahlakıyla ilgili çok fazla bir malumat sahibi değilsiniz.

Ama esas bizim burada yani ciddiyetle aranan şey nedir hadis hususunda?

Ben şu an kitabın dışında bir şeyler anlatıyorum ama umarım faydalı oluyor.

Esas anladan şey nedir?

Mesela biz adamın rivayetine baktık.

Adam rivayeti karıştırmış veya mesela bir raviden duymuş.

O ravi zayıf ama o ravinin ismini değiştirmiş, tedlis yapmış mesela.

Şimdi bu ravi adaleten töhmet altında mıdır?

Mesela burada geçmiyor diyelim.

Siz hadüs-i suli kitap okudunuz ve burada geçmiyor.

Ama adam sözün zayıflığını gizlemek için, Resulullah'a ulaşacak bir sözde,

araya sanki onu karıştırsınlar da

doğru zannetsinler diye bir şey koymuş.

Lakap koymuş mesela.

Şimdi bu adalet yönünden adamın

töhmet altına alınması demektir.

Esasen aslında güçlü tenkitler

bu tarz rivayette ahlaksızlık

gösteren ki tedlisin

hepsi böyle değildir. Bundan anlatacağım ileride.

Bu tarz şeylerde